2026 Çocuk Yardımı Bordrolaştırılması ve Gelir Vergisi İstisnası

Çalışanlara çocukları nedeniyle yapılan çocuk yardımı, bordroda sık kullanılan sosyal yardım kalemlerinden biridir. Ancak çocuk yardımının bordroya eklenmesi, ödemenin tamamının otomatik olarak gelir vergisi ve SGK priminden istisna olduğu anlamına gelmez.

Çocuk yardımında gelir vergisi istisnası ile SGK prim istisnası farklı mevzuatlara dayanır ve farklı hesaplama yöntemleriyle uygulanır. Bu nedenle aynı çocuk yardımı ödemesi için gelir vergisine tabi tutulacak tutar ile SGK primine tabi tutulacak tutar birbirinden farklı olabilir.

2026 yılında bu ayrım özellikle önemlidir. 1 Temmuz 2026 itibarıyla gelir vergisi bakımından çocuk yardımının istisna tutarları değişmiş; SGK bakımından ise çocuk başına aylık istisna tutarı 660,60 TL olarak uygulanmaya devam etmektedir.

Bu yazımızda çocuk yardımı nedir, gelir vergisi istisnası nasıl hesaplanır, SGK primi açısından hangi tutar istisnadır, çocuk sayısı ve yaşının etkisi nedir ve çocuk yardımı bordroda nasıl gösterilir sorularını 2026 yılı güncel uygulaması üzerinden ele alıyoruz.

Çocuk Yardımı Nedir?

Çocuk yardımı veya çocuk zammı, işveren tarafından çalışana çocuğu nedeniyle yapılan nakdi ödemedir.

Gelir vergisi açısından çocuk yardımının temel dayanağı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 25. maddesinin 4. bendidir.

Bu düzenlemeye göre hizmet erbabına ödenen çocuk zamlarının, devletçe verilen miktarı aşmayan kısmı gelir vergisinden istisnadır. Devletçe verilen miktarın üzerinde yapılan ödeme ise aşan kısmı itibarıyla ücret olarak vergilendirilir.

Burada önemli olan nokta, işverenin yaptığı ödemenin bordroda “çocuk yardımı” olarak adlandırılması değildir. Ödemenin gerçekten çocuk yardımı niteliğinde olması ve ilgili mevzuatta belirlenen sınırlar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Çocuk Yardımı Gelir Vergisi İstisnası Ne Kadar?

Gelir vergisi istisnasının hesaplanmasında, devlet memurlarına 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında ödenen çocuk yardımına ilişkin tutar esas alınmaktadır.

657 sayılı Kanun'un 202. maddesine göre çocuk yardımı, çocuk başına 250 gösterge rakamının aylık katsayı ile çarpılması suretiyle hesaplanmaktadır.

72. ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda bulunan çocuklar için ise gösterge rakamı bir kat artırımlı uygulanmaktadır.

Bu nedenle:

• 0-6 yaş grubundaki çocuk için 500 gösterge

• Diğer çocuklar için 250 gösterge

esas alınmaktadır.

2026 yılının ikinci yarısında, 1 Temmuz 2026–31 Aralık 2026 döneminde memur aylık katsayısı 1,575512 olarak uygulanmaktadır.

Buna göre gelir vergisi bakımından çocuk yardımı istisnası:

Dolayısıyla 2026 yılının ikinci yarısında işveren tarafından yapılan çocuk yardımı ödemelerinde, çocuğun yaşına göre bu tutarlara kadar olan bölüm gelir vergisi açısından istisna kapsamında değerlendirilmektedir.

Çocuk Yardımı Gelir Vergisinden Tamamen Muaf mıdır?

Hayır. Burada önemli olan ödenen çocuk yardımı ile istisna tutarının birbirinden ayrılmasıdır.

Örneğin 4 yaşındaki bir çocuk için çalışana aylık 2.000 TL çocuk yardımı ödendiğini düşünelim.

2026 Temmuz-Aralık döneminde 0-6 yaş grubu için gelir vergisi istisnası:

787,76 TL

Ödenen çocuk yardımı:

2.000 TL

Gelir vergisine tabi tutulacak bölüm:

2.000 - 787,76 = 1.212,24 TL

Dolayısıyla 2.000 TL'nin tamamı gelir vergisinden istisna değildir.

Yalnızca mevzuatta belirlenen istisna sınırı dikkate alınır; kalan tutar ücret matrahına dahil edilir.

Çocuk Sayısı Gelir Vergisi İstisnasını Nasıl Etkiler?

Burada eski bilgiler nedeniyle önemli bir karışıklık yaşanabiliyor.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 202. maddesinde geçmişte bulunan “ikiden fazla çocuk için aile yardımı ödeneği verilmez” şeklindeki sınırlama 2011 yılında kaldırılmıştır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı da 6111 sayılı Kanun sonrasında yaptığı açıklamada, 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren çocuk için ödenen aile yardımında sayı sınırlamasının dikkate alınmayacağını belirtmiştir.

Bu nedenle gelir vergisi istisnasını anlatırken eski düzenlemedeki “en fazla iki çocuk” sınırını güncel uygulama gibi sunmak doğru değildir.

Ancak burada çok önemli bir ayrım vardır:

Gelir vergisi uygulaması ile SGK uygulamasındaki çocuk sayısı sınırı aynı değildir.

SGK açısından çocuk yardımı istisnası en fazla iki çocuk için uygulanmaktadır.

Bu nedenle bordro hesaplamasında gelir vergisi ve SGK hesaplarının birbirinden ayrı yapılması gerekir.

Çocuk Yardımı SGK Primine Tabi midir?

Çocuk yardımının tamamı SGK priminden istisna değildir.

5510 sayılı Kanun ve SGK uygulaması kapsamında belirli şartları taşıyan çocuklar için yapılan çocuk yardımlarının belirli bir kısmı prime esas kazanca dahil edilmez.

SGK'nın 2026 yılı için yayımladığı resmi parametrelere göre özel sektör 4/a sigortalıları bakımından:

2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL

Çocuk yardımı SGK istisnası:

33.030 × %2 = 660,60 TL

olarak uygulanmaktadır.

SGK açısından bu istisna çocuk başına aylık 660,60 TL olup en fazla iki çocuk için dikkate alınmaktadır.

Dolayısıyla iki çocuk için aylık toplam SGK istisnası:

660,60 × 2 = 1.321,20 TL

olabilir.

SGK Çocuk Yardımı İstisnasında Hangi Çocuklar Dikkate Alınır?

SGK uygulamasında istisna, çalışanın belirli şartları taşıyan çocukları için yapılan çocuk yardımlarına uygulanır.

Genel olarak;

• Çocuğun kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almaması,

• Evli olmaması,

• 18 yaşını doldurmamış olması,

• Lise ve dengi öğrenim veya mesleki eğitim hâlinde 20 yaşını doldurmamış olması,

• Yükseköğrenim hâlinde 25 yaşını doldurmamış olması

gibi şartlar aranır.

Yaşına bakılmaksızın, SGK mevzuatına göre malul olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklar da ilgili kapsamda değerlendirilebilir.

Ancak şartları taşıyan çocuklardan en fazla iki çocuk için SGK istisnası uygulanır.

Bu nedenle çalışanın üç çocuğu bulunması hâlinde, gelir vergisi ile SGK bakımından yapılacak hesaplama aynı olmayabilir.

Gelir Vergisi ve SGK İstisnası Arasındaki Fark Nedir?

Çocuk yardımında en önemli bordro hatalarından biri, gelir vergisi istisnası ile SGK istisnasının aynı tutar olduğu düşüncesidir.

Oysa 2026 Temmuz-Aralık dönemi için:

Görüldüğü üzere aynı çocuk yardımı için iki farklı istisna hesabı yapılmaktadır.

Örneğin 4 yaşındaki bir çocuk için 2.000 TL yardım ödendiğinde:

Gelir vergisi açısından:

2.000 - 787,76 = 1.212,24 TL

SGK açısından:

2.000 - 660,60 = 1.339,40 TL

Sonuç olarak aynı ödeme için gelir vergisi matrahına ve SGK prime esas kazanca dahil edilecek tutarlar farklıdır.

Çocuğun Yaşı Neden Önemli?

Çocuğun yaşı, özellikle gelir vergisi istisnasının tutarını etkiler.

0-6 yaş grubunda bulunan çocuklar için 657 sayılı Kanun kapsamında kullanılan gösterge rakamı artırımlı olduğundan gelir vergisi istisnası daha yüksektir.

2026 yılının ikinci yarısında:

0-6 yaş: 787,76 TL

6 yaş üzeri: 393,88 TL

olarak uygulanmaktadır.

Örneğin aynı çalışana aynı ay içinde 2.000 TL çocuk yardımı ödendiğini düşünelim.

Çocuk 4 yaşındaysa gelir vergisine tabi bölüm:

1.212,24 TL

Çocuk 8 yaşındaysa gelir vergisine tabi bölüm:

2.000 - 393,88 = 1.606,12 TL

olacaktır.

Bu nedenle bordro sisteminde yalnızca “çocuk yardımı alıyor” bilgisinin bulunması yeterli değildir. Çocuğun yaşına ilişkin bilginin de güncel tutulması gerekir.

Çocuk Yardımı Bordroda Nasıl Gösterilir?

Çocuk yardımı bordroda ayrı bir kazanç kalemi olarak gösterilmelidir.

Örneğin:

Kazançlar

• Aylık ücret

• Çocuk yardımı

• Prim

• İkramiye

• Diğer ödemeler

şeklinde ayrı kalemler kullanılabilir.

Ancak bordroda “çocuk yardımı” olarak gösterilmesi, ödemenin otomatik olarak tamamen vergiden ve SGK priminden istisna olduğu anlamına gelmez.

Bordro hesaplamasında:

1. Ödenen çocuk yardımı belirlenir.

2. Gelir vergisi istisnası hesaplanır.

3. SGK prim istisnası ayrıca hesaplanır.

4. İstisna sınırını aşan tutarlar ilgili matrahlara dahil edilir.

5. Damga vergisi yönünden ayrıca değerlendirme yapılır.

Bu nedenle bordro yazılımında tek bir “çocuk yardımı istisnası” alanı kullanmak yerine, GV ve SGK istisnalarının ayrı parametrelerle hesaplanması daha doğru bir uygulamadır.

Çocuk Yardımında Damga Vergisi Uygulanır mı?

Bu konu da gelir vergisi ve SGK istisnasından ayrı değerlendirilmelidir.

Çocuk yardımının gelir vergisinden istisna edilmesi, özel sektör çalışanına yapılan ödemenin ayrıca ve otomatik olarak damga vergisinden de istisna olduğu anlamına gelmez.

Özel sektör bordrosunda ücret ve ücret niteliğindeki ödemeler bakımından damga vergisi uygulaması ayrıca değerlendirilmelidir.

2026 yılında ücret ödemelerine uygulanan damga vergisi oranı binde 7,59 olup, asgari ücret için öngörülen damga vergisi istisnası da ayrıca uygulanmaktadır.

Bu nedenle bordro hesabında:

Gelir vergisi istisnası ≠ SGK istisnası ≠ damga vergisi istisnası

şeklinde düşünmek gerekir.

Çocuk yardımının damga vergisi bakımından değerlendirilmesi, çalışanın toplam ücret yapısı ve bordroda uygulanan asgari ücret damga vergisi istisnası ile birlikte ele alınmalıdır.

Uygulamalı Örnek: 2026 Çocuk Yardımı Bordro Hesabı

Bir çalışana 2026 yılı Ekim ayında 2.000 TL çocuk yardımı ödendiğini ve çalışanın 4 yaşında bir çocuğu bulunduğunu varsayalım.

Gelir Vergisi Hesabı

0-6 yaş çocuk için istisna:

787,76 TL

Çocuk yardımı:

2.000 TL

Gelir vergisine tabi bölüm:

1.212,24 TL

SGK Hesabı

Bir çocuk için SGK istisnası:

660,60 TL

Çocuk yardımı:

2.000 TL

SGK prime esas kazanca dahil edilecek bölüm:

1.339,40 TL

Sonuç

Bu örnek, çocuk yardımında tek bir istisna tutarı kullanılamayacağını açık şekilde göstermektedir.

Üç Çocuğu Olan Çalışanda Hesaplama Nasıl Yapılır?

Çalışanın üç çocuğu olduğunu ve her çocuk için aylık 1.000 TL çocuk yardımı ödendiğini varsayalım.

Toplam çocuk yardımı:

3.000 TL

SGK açısından ise yalnızca şartları sağlayan en fazla iki çocuk için istisna uygulanabilir.

SGK istisnası:

660,60 × 2 = 1.321,20 TL

SGK prime esas kazanca dahil edilecek çocuk yardımı:

3.000 - 1.321,20 = 1.678,80 TL

Gelir vergisi bakımından ise her çocuğun yaşı dikkate alınarak ilgili devletçe verilen çocuk yardımı tutarı üzerinden değerlendirme yapılır.

Dolayısıyla üç çocuklu bir çalışanın bordrosunda gelir vergisi ve SGK açısından aynı çocuk sayısı veya aynı istisna tutarının kullanılması doğru değildir.

Çocuk Yardımında İşverenlerin Dikkat Etmesi Gerekenler

Çocuk yardımı uygulamasında işverenlerin özellikle aşağıdaki konulara dikkat etmesi gerekir:

1. Ödemenin niteliğini doğru belirleyin

Çocuk yardımı ile prim, ikramiye, yol yardımı veya diğer sosyal yardımlar birbirinden ayrılmalıdır.

2. Gelir vergisi ve SGK hesabını ayırın

İki uygulamanın istisna tutarları ve şartları aynı değildir.

3. Çocuğun yaşını güncel tutun

Gelir vergisi istisnasında 0-6 yaş ve diğer çocuklar bakımından farklı tutarlar uygulanmaktadır.

4. SGK'da iki çocuk sınırını dikkate alın

SGK çocuk yardımı istisnası, şartları taşıyan en fazla iki çocuk için uygulanmaktadır.

5. Eski mevzuat bilgilerini kullanmayın

Özellikle gelir vergisi bakımından geçmiş dönemlerde kullanılan “en fazla iki çocuk” yaklaşımı güncel 657 düzenlemesiyle karıştırılmamalıdır.

6. Damga vergisini ayrıca değerlendirin

Gelir vergisi veya SGK istisnasının bulunması, aynı tutarın otomatik olarak damga vergisinden de istisna olduğu anlamına gelmez.

7. Bordro sistemindeki çocuk bilgilerini güncel tutun

Çocuğun doğum tarihi, çocuk sayısı ve SGK bakımından istisna şartlarını etkileyen bilgiler düzenli olarak güncellenmelidir.

2026 Güncel Çocuk Yardımı İstisna Tutarları

2026 yılının 1 Temmuz–31 Aralık dönemi için temel tutarlar şu şekildedir:

Gelir vergisi tutarları, 657 sayılı Kanun'un 202. maddesindeki çocuk yardımı hesabı ile 2026 ikinci yarı memur aylık katsayısının birlikte uygulanmasıyla ortaya çıkmaktadır. SGK tutarı ise 2026 yılı brüt asgari ücretinin %2'si üzerinden hesaplanmaktadır.

Sık Yapılan Bordro Hataları

Çocuk yardımı uygulamasında aşağıdaki hatalarla karşılaşılabilir:

“Çocuk yardımı tamamen vergisizdir.”

Yanlış. Sadece mevzuatta belirlenen gelir vergisi istisna tutarına kadar olan bölüm istisnadır.

“Gelir vergisi ve SGK istisnası aynı tutardır.”

Yanlış. 2026 Temmuz-Aralık döneminde örneğin 0-6 yaş çocuk için GV istisnası 787,76 TL iken SGK istisnası çocuk başına 660,60 TL'dir.

“SGK'da bütün çocuklar için istisna uygulanır.”

Yanlış. SGK bakımından şartları taşıyan en fazla iki çocuk dikkate alınır.

“Gelir vergisinde de sadece iki çocuk için istisna uygulanır.”

Güncel mevzuat açısından bu ifade doğru değildir. 657 sayılı Kanun'daki iki çocuk sınırı 2011 yılında kaldırılmıştır.

“Çocuk yardımında gelir vergisi istisnası varsa damga vergisi de yoktur.”

Bu da doğru bir genelleme değildir. Damga vergisi ayrı bir vergilendirme başlığıdır ve bordronun toplam yapısı üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

Çocuk yardımı, bordroda basit bir ek ödeme kalemi gibi görünse de gelir vergisi, SGK ve damga vergisi bakımından farklı kurallara tabi olduğu için dikkatli hesaplanması gereken bir ücret unsurudur.

2026 yılının ikinci yarısında gelir vergisi bakımından çocuk yardımı istisnası;

• 0-6 yaş grubunda 787,76 TL,

• 6 yaş üzerindeki çocuklarda 393,88 TL

olarak uygulanmaktadır.

SGK açısından ise şartları taşıyan çocuklar için çocuk başına aylık 660,60 TL istisna uygulanmakta ve SGK bakımından en fazla iki çocuk dikkate alınmaktadır.

Bu nedenle çocuk yardımının doğru bordrolaştırılmasında;

çocuğun yaşı + çocuk sayısı + yardım tutarı + gelir vergisi istisnası + SGK istisnası + damga vergisi uygulaması

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle bordro yazılımlarında gelir vergisi ve SGK istisnalarının tek bir parametre üzerinden yürütülmesi yerine, her iki mevzuatın kendi kurallarına göre ayrı hesaplanması gerekir.

İşveren açısından doğru uygulama yalnızca çalışana doğru net ücretin ödenmesini sağlamakla sınırlı değildir. Aynı zamanda vergi ve SGK bildirimlerinin doğru yapılması, bordro kayıtlarının mevzuata uygun tutulması ve gerektiğinde hesaplamanın dayanağının ortaya konulabilmesi açısından da önem taşır.

Mevzuat Dayanakları

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Madde 25/4: Hizmet erbabına ödenen çocuk zamlarının devletçe verilen miktarı aşmayan kısmının gelir vergisinden istisnası.

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Madde 202: Çocuk yardımı tutarının gösterge ve aylık katsayı üzerinden belirlenmesi; 0-6 yaş grubunda artırımlı gösterge uygulaması.

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Çocuk zammının prime esas kazanç bakımından istisnası.

• 2026 SGK Prime Esas Kazanç Parametreleri: Çocuk başına 660,60 TL SGK istisnası.

• Hazine ve Maliye Bakanlığı 2026 Temmuz dönemi Mali ve Sosyal Haklara İlişkin Genelge: 1,575512 aylık katsayısı.

• 6111 sayılı Kanun ve ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı açıklamaları: 657 sayılı Kanun'daki çocuk yardımı bakımından eski iki çocuk sınırının kaldırılması.

Not: Bu içerik, 1 Temmuz–31 Aralık 2026 döneminde yürürlükte bulunan mevzuat ve yayımlanmış resmi parametreler esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bordro uygulamasında çalışanın ücret yapısı, çocukların durumu, ödeme şekli ve işyerine özgü koşullar ayrıca değerlendirilmelidir. Mevzuat değişiklikleri veya yeni idari düzenlemeler olması hâlinde hesaplama parametreleri değişebilir.

HRD Danışmanlık ile Bordro ve İnsan Kaynakları Süreçlerinizi Güvence Altına Alın

HRD Danışmanlık olarak işletmelerin bordro, insan kaynakları ve çalışma hayatına ilişkin tüm süreçlerini mevzuata uygun, doğru ve sürdürülebilir şekilde yönetmelerine destek oluyoruz.

Sunduğumuz başlıca hizmetler:

• Bordro ve Özlük Hizmetleri: Aylık bordro hesaplama, tahakkuk işlemleri, işe giriş-çıkış süreçleri ve personel özlük işlemleri
• Bordro Dış Kaynak (Payroll Outsourcing): Bordro süreçlerinin uzman ekip tarafından uçtan uca yürütülmesi
• İK Danışmanlığı: İnsan kaynakları süreçlerinin kurulması, geliştirilmesi ve profesyonel olarak yönetilmesi
• İş Hukuku Danışmanlığı: İş sözleşmeleri, fesih süreçleri, izinler, çalışma süreleri ve işveren-çalışan ilişkilerine yönelik danışmanlık
• SGK Danışmanlığı: SGK bildirge ve uygulamaları, teşvikler, denetim süreçleri ve mevzuat danışmanlığı
• Teknopark ve Ar-Ge Danışmanlığı: 4691 ve 5746 sayılı mevzuat kapsamında teşvik ve uygulama süreçlerinin yönetimi
• Vergi ve SGK Teşvik Danışmanlığı: İşverenlerin yararlanabileceği teşviklerin analiz edilmesi ve doğru şekilde uygulanması
• İK ve Bordro Teknolojileri: Dijital bordro, çalışan yönetimi, raporlama ve analiz çözümleri

Bordro ve insan kaynakları süreçlerinizde yalnızca hesaplama yapan değil, mevzuatı takip eden ve işletmenizin süreçlerini uçtan uca yöneten bir çözüm ortağı arıyorsanız HRD Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

İletişim

HRD Danışmanlık
📍 Esentepe Mah. Büyükdere Cad. Maya Akar Center No: 63, Şişli / İstanbul
📞 0850 850 04 73
✉️ bilgi@hrddanismanlik.com
🌐 www.hrddanismanlik.com