Saatlik veya Günlük Ücretle Çalışan İşçinin Raporlu Günlerine Ait Ücret Kesilebilir Mi?

Saatlik veya Günlük Ücretle Çalışan İşçinin Raporlu Günlerine Ait Ücret Kesilebilir Mi?

Hastalık nedeniyle alınan istirahat raporları, özellikle saatlik ve günlük ücretle çalışan işçiler açısından uygulamada en fazla tereddüt yaşanan konuların başında gelmektedir. İşverenin raporlu günlere ilişkin ücret ödeme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, SGK'nın hangi günlerden itibaren ödeme yaptığı ve bu durumun bordroya nasıl yansıtılması gerektiği; iş hukuku ile sosyal güvenlik mevzuatının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Saatlik ve Günlük Ücret Sistemi Nedir?

Saatlik veya günlük ücret sisteminde işçinin ücreti, çalıştığı saat veya gün üzerinden hesaplanır. Örneğin; 31 çeken aylarda tam çalışan işçiler 31 günlük süre üzerinden ücret hesaplaması yapılması gerekir. Bu nedenle kural olarak çalışılmayan süreler için ücret ödenmez. Ancak hastalık raporu gibi kanundan veya sözleşmeden kaynaklanan durumlarda bu kuralın nasıl uygulanacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Hastalık Raporunda Ödeme Sorumluluğu

Saatlik veya günlük ücretle çalışan işçilerin hastalık nedeniyle istirahat raporu alması halinde ücret ödeme sorumluluğu, raporun süresine ve yasal düzenlemelere göre değişiklik göstermektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, iş göremezlik ödeneği şartlarının sağlanması halinde SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Ancak SGK, hastalık nedeniyle alınan raporlarda kural olarak raporun ilk iki günü için ödeme yapmaz. Üçüncü günden itibaren ise gerekli şartların bulunması halinde geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından karşılanır.

İşveren açısından ise mevzuatta, hastalık raporunun ilk iki günü için işçiye ücret ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla birlikte iş sözleşmesinde, toplu iş sözleşmesinde veya işyeri uygulamalarında ilk iki günün ücretli sayılacağı yönünde bir düzenleme bulunuyorsa, işveren bu ödemeyi yapmakla yükümlü olur.

Saatlik veya günlük ücret alan çalışanlar bakımından da aynı kurallar geçerlidir. İşçi raporlu olduğu süre boyunca fiilen çalışmadığı saatler veya günler için ücret talep edemez. SGK tarafından karşılanan geçici iş göremezlik ödeneği, çalışılamayan günlere ilişkin gelir kaybını belirli ölçüde telafi etmeyi amaçlar.

Önemli Not: Hastalık raporlarında ilk iki gün için SGK ödeme yapmaz. İşverenin bu iki güne ilişkin ücret ödeme yükümlülüğü ise ancak sözleşme, toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıyla kararlaştırılmışsa doğar. Böyle bir düzenleme yoksa ilk iki gün için ödeme yapılması zorunlu değildir.

Önemli Uygulama Notu: Uygulamada zaman zaman, saatlik ücretle çalışan işçilerde iş göremezlik raporunun işveren tarafından ücret ödeme yükümlülüğü bulunmadığı, buna karşılık günlük ücretle çalışan işçilerde ödeme yapılması gerektiği yönünde değerlendirmelere rastlanabilmektedir. Ancak bu ayrımı destekleyen açık bir kanun hükmü veya yerleşik yargı içtihadı bulunmamaktadır. Mevcut mevzuat açısından, saatlik veya günlük ücretle çalışan işçiler arasında hastalık raporunun işverenin ücret ödeme yükümlülüğünü farklılaştıran bir düzenleme yer almamaktadır. Buna karşılık aylık maktu ücretle çalışan işçiler açısından durum farklıdır. Aylık maktu ücret, işçinin ay içinde çalışılmayan ancak kanunen veya sözleşme gereği ücretin korunduğu dönemleri de kapsayan bir ücret sistemidir. Bu nedenle uygulamada, işverenin SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile işçinin normal ücreti arasındaki farkı tamamlama yükümlülüğü bulunduğu kabul edilmektedir.

Geçici İş Göremezlik Ödeneğinin Şartları

Hastalık nedeniyle alınan istirahat raporlarında SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilmesi için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda belirlenen bazı şartların birlikte sağlanması gerekmektedir. Bu şartlar şunlardır:

•             Sigortalının (4/a kapsamında) hastalık sigortasına tabi olması,

•             İstirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin devam ediyor olması,

•             İş göremezliğin başladığı tarihten önceki son 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,

•             SGK tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu tarafından düzenlenmiş geçerli bir istirahat raporunun bulunması,

•             İşveren tarafından gerekli e-Rapor ve e-Ödenek işlemlerinin usulüne uygun şekilde tamamlanmış olması.

Bu şartların sağlanması halinde, hastalık nedeniyle düzenlenen istirahat raporlarında SGK, üçüncü günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği öder. Hastalık raporunun ilk iki günü için ise SGK tarafından ödeme yapılmaz.

Önemli Not: İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle düzenlenen istirahat raporlarında 90 gün prim şartı aranmaz ve geçici iş göremezlik ödeneği ilk günden itibaren ödenir. Hastalık raporlarında ise hem 90 gün prim şartının sağlanması hem de ödemenin üçüncü günden başlaması esastır.

İlk İki Gün İçin Ücret Ödenir Mi?

Hastalık nedeniyle alınan istirahat raporlarında en çok merak edilen konulardan biri, raporun ilk iki günü için ücretin kim tarafından ödeneceğidir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, SGK hastalık raporlarında geçici iş göremezlik ödeneğini üçüncü günden itibaren öder. Bu nedenle raporun ilk iki günü için SGK tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz.

İşveren bakımından ise ilk iki günlük hastalık raporu için ücret ödeme zorunluluğu bulunduğuna ilişkin 4857 sayılı İş Kanunu veya 5510 sayılı Kanun'da açık bir düzenleme yer almamaktadır. Bu nedenle saatlik veya günlük ücret esasına göre çalışan işçiler bakımından, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ya da işyeri uygulamasıyla aksi kararlaştırılmadıkça işverenin ilk iki gün için ücret ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Buna karşılık aylık maktu ücretle çalışan işçiler açısından durum farklıdır. İş Kanunu'nun 48. maddesi uyarınca, SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenen dönemlerde işveren, aylık ücretli işçinin ücretinden yalnızca SGK tarafından karşılanan tutarı mahsup edebilir. Bu nedenle uygulamada, işverenin SGK'nın ödediği tutar ile işçinin normal ücreti arasındaki farkı tamamlama yükümlülüğü bulunduğu kabul edilmektedir.

Günlük Ücrette Kesinti Nasıl Hesaplanır?

Günlük ücret esasına göre çalışan işçilerde ücret, fiilen çalışılan gün sayısına göre hesaplandığından, hastalık nedeniyle raporlu olunan ve ücret ödenmeyen günler için günlük ücret üzerinden kesinti yapılır. İşverenin ilk iki gün için ücret ödeme yükümlülüğü bulunmaması halinde, bu iki güne isabet eden günlük ücret çalışanın ücretinden düşülür.

Örneğin, günlük brüt ücreti 2.000 TL olan bir işçinin 2 gün süreyle hastalık raporu aldığını varsayalım. İşverenin ilk iki günü ücretli saymasına ilişkin bir sözleşme veya işyeri uygulaması bulunmuyorsa;

•             Günlük brüt ücret: 2.000 TL

•             Rapor süresi: 2 gün

•             Ücret kesintisi: 2.000 TL × 2 = 4.000 TL (brüt)

Bu durumda işçiye, raporlu olduğu iki gün için işveren tarafından ücret ödenmez. Raporun üçüncü günden itibaren devam etmesi halinde ise, gerekli şartların sağlanması durumunda SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeye başlanır.

Dikkat: Günlük ücret üzerinden yapılacak kesinti, işçinin çıplak günlük brüt ücreti esas alınarak hesaplanır. Ancak iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasında raporlu günlerin ücretli sayılacağı kararlaştırılmışsa ya da işveren bu yönde sürekli bir uygulama oluşturmuşsa, ücret kesintisi yapılamayabilir. Bu nedenle her olay kendi özelinde değerlendirilmelidir.

Saatlik Ücrette Bordro Uygulaması

Saatlik ücretle çalışan işçilerin bordrolarında ücret hesaplaması, fiilen çalışılan saatler esas alınarak yapılır. Bu nedenle hastalık nedeniyle istirahat raporu alınan ve çalışılmayan saatler, kural olarak ücret hesaplamasına dâhil edilmez.

Örneğin, saatlik brüt ücreti 250 TL olan ve günlük 8 saat çalışan bir işçinin iki gün hastalık raporu aldığını varsayalım. İşverenin ilk iki gün için ücret ödeme yükümlülüğü bulunmuyor ve işyeri uygulamasında da aksi yönde bir düzenleme yoksa;

•             Saatlik brüt ücret: 250 TL

•             Günlük çalışma süresi: 8 saat

•             Raporlu süre: 2 gün (16 saat)

•             Ücret kesintisi: 250 TL × 16 saat = 4.000 TL (brüt)

Bordro düzenlenirken yalnızca çalışılan saatlere ait ücret bordroya yansıtılır. Hastalık raporu nedeniyle çalışılmayan saatler için ücret hesaplanmaz. Raporun üçüncü günden itibaren devam etmesi halinde ise, gerekli şartların sağlanması durumunda işçi SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alabilir.

Uygulama Notu: Saatlik ücretle çalışan işçiler bakımından bordroda "raporlu saat" veya "eksik gün" gösterimi, kullanılan bordro programına ve işyerindeki puantaj sistemine göre farklılık gösterebilir. Ancak temel ilke değişmez; ücret, fiilen çalışılan saatler üzerinden hesaplanır ve raporlu süreler çalışılmış süre olarak değerlendirilmez. İşveren isterse sözleşme veya işyeri uygulaması kapsamında bu süreleri ücretli sayabilir; ancak bu, yasal bir zorunluluk değildir.

İş Sözleşmesiyle Farklı Düzenleme Yapılabilir Mi?

Evet. İş hukukunda işçi lehine düzenleme yapılması mümkündür. Bu nedenle bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile raporlu günlerde ücret ödeneceği ya da ücret farkının işveren tarafından karşılanacağı kararlaştırılabilir. Böyle bir hükmün bulunması halinde işveren, sözleşme hükümlerine uygun hareket etmekle yükümlüdür.

Bordroda Nasıl Gösterilir?

Raporlu günler bordroda ayrı bir satırda veya ilgili ücret kalemi altında gösterilerek çalışılmayan süreler ücret hesabından düşülür. Ayrıca rapor süresi, SGK'ya yapılan bildirimlerle uyumlu olmalıdır. Örneğin, ay içerisinde 3 gün istirahat raporu alan bir çalışanın bordrosunda bu günler raporlu süre olarak yer alırken, ücret hesaplaması fiilen çalıştığı günler üzerinden yapılır. Bordro kayıtları ile SGK bildirimlerinin birbiriyle uyumlu olması, olası idari yaptırımların ve işçilik alacağı uyuşmazlıklarının önlenmesi açısından önem taşır.

SGK Ödeneği ile Ücret Kesintisinin İlişkisi

Geçici iş göremezlik ödeneği, işveren tarafından ödenen ücretin yerine geçen bir ödeme değildir. Bu ödeme, SGK tarafından sigortalıya sağlanan bir sosyal güvenlik yardımıdır. Dolayısıyla işverenin ücret uygulaması ile SGK'nın yaptığı ödeme farklı hukuki dayanaklara sahiptir.

Örnek Uygulama

30 gün süren bir ayda günlük ücretle çalışan bir işçinin 4 gün hastalık raporu aldığını ve geçici iş göremezlik ödeneği alma şartlarını sağladığını varsayalım. Bu durumda raporlu günler bordroda ayrıca gösterilir ve çalışılmayan süreler ücret hesabına dahil edilmez. İşçi ise kanunda öngörülen şartları taşıması halinde raporun üçüncü gününden itibaren geçici iş göremezlik ödeneğini SGK'dan alabilir. Böylece hem bordro kayıtları hem de SGK bildirimleri rapor süresiyle uyumlu şekilde düzenlenmiş olur.

İşverenlerin En Sık Yaptığı Hatalar

Saatlik veya günlük ücretle çalışan işçilerin ücret ve SGK uygulamalarında yapılan hatalar, eksik gün bildiriminden ücret alacaklarına kadar birçok hukuki riske neden olabilmektedir. Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

•             Ücret hesaplaması ile SGK prim ödeme gün sayısı hesabını birbirine karıştırmak. Ücret hesaplaması ile SGK'ya bildirilecek prim ödeme gün sayısı farklı mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Bu nedenle ücret gün sayısı ile SGK prim gün sayısının her zaman aynı olması beklenmemelidir.

•             31 gün çeken aylarda ücret ve eksik gün hesabını hatalı yapmak. Özellikle günlük ücretle çalışan işçilerde 31 gün çeken aylarda ücret hesaplamasının yanlış yapılması veya eksik günlerin hatalı değerlendirilmesi uygulamada sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

•             Ay içinde farklı günlerde kullanılan saatlik izinleri birleştirerek eksik gün oluşturmak. Örneğin işçinin bir gün 1 saat, başka bir gün 4 saat, farklı bir gün ise 2,5 saat izin kullanması nedeniyle bu sürelerin ay sonunda toplanıp 1 prim günü eksik bildirilmesi doğru bir uygulama değildir. Saatlik izinlerin SGK prim ödeme gün sayısına etkisi, izin türü ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Farklı günlerde kullanılan saatlik izinlerin yalnızca toplam süre esas alınarak prim gününden düşülmesi hatalı SGK bildirimine yol açabilir.

•             SGK prim ödeme gün sayısı ile ücret ödenen gün sayısının her zaman eşit olması gerektiğini düşünmek. Bordroda esas alınan ücret günü ile SGK'ya bildirilen prim ödeme gün sayısı her olayda birebir aynı olmayabilir. Yanlış değerlendirme hem bordro hem de SGK bildirimi açısından hatalara neden olabilir.

•             Saatlik, günlük ve aylık maktu ücret sistemlerini aynı kurallara göre değerlendirmek. Her ücret sisteminin ücret hesaplama yöntemi ve hukuki sonuçları farklıdır. Aylık maktu ücretli çalışanlara ilişkin kuralların saatlik veya günlük ücretli çalışanlara uygulanması hatalı sonuçlar doğurabilir.

•             Hastalık raporunun ilk iki günü için her durumda ücret ödenmesi veya ödenmemesi gerektiğini düşünmek. Öncelikle işçinin ücret sistemi, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ve işyeri uygulamaları birlikte değerlendirilmelidir. Mevzuatta saatlik ve günlük ücretli çalışanlar için ilk iki güne ilişkin genel bir ücret ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır.

•             Eksik gün bildirimi ile istirahat raporunu uyumlu şekilde düzenlememek. Bordro kayıtları, puantaj kayıtları ve SGK'ya yapılan bildirimlerin birbirini desteklemesi büyük önem taşımaktadır. Aksi halde idari yaptırımlar ve işçilik alacağı uyuşmazlıklarıyla karşılaşılabilir.

Uygulamada en sık yapılan hata, ücret bordrosu ile SGK bildiriminin aynı mantıkla hazırlanmasıdır. Oysa ücret hesaplaması ve SGK prim bildirimi farklı hukuki esaslara dayanır. Bu nedenle saatlik ve günlük ücretli çalışanların bordroları hazırlanırken her iki hesaplama ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Sonuç Olarak

Saatlik veya günlük ücretle çalışan işçilerin hastalık raporu aldıkları dönemlerde ücret uygulaması; iş hukuku, sosyal güvenlik mevzuatı ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilerek ele alınmalıdır. Kural olarak çalışılmayan günler için işverenin ücret ödeme yükümlülüğü bulunmasa da, geçici iş göremezlik ödeneği, iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri uygulamanın kapsamını değiştirebilmektedir.

Bu nedenle işverenlerin bordro ve SGK bildirimlerini mevzuata uygun şekilde yürütmesi, çalışanların ise raporlu döneme ilişkin hak ve yükümlülüklerini doğru bilmesi büyük önem taşımaktadır. Doğru yürütülen bordro süreçleri ve güncel mevzuata uygun uygulamalar; çalışan haklarının korunmasına, işverenlerin yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesine ve olası hukuki uyuşmazlıkların önlenmesine katkı sağlayacaktır.

Kaynakça

• 4857 sayılı İş Kanunu (m. 32, m. 48)
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m. 18)
• Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği
• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/6599, K. 2025/8115, T. 20.10.2025

İçerik Bilgileri

Makale Başlığı: Saatlik veya Günlük Ücretle Çalışan İşçinin Raporlu Günlerine Ait Ücret Kesilebilir Mi?

Yazar: Zuhal Çelik

Yayın Tarihi: 25.07.2026

Son Güncelleme Tarihi: 25.07.2026

Bu içerik, yazarın bilgi, deneyim ve değerlendirmeleri doğrultusunda hazırlanmış olup genel bilgilendirme amacıyla yayımlanmıştır.

Telif ve Kullanım Hakkı

Bu içeriğin tüm hakları HRD Danışmanlık'a aittir. İçeriğin tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmek şartıyla alıntılanabilir. Kaynak gösterilmeksizin yapılan kopyalama, çoğaltma, yayımlama ve kullanım işlemleri hakkında yasal haklar saklıdır.

Sorumluluk Reddi

Bu içerikte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Mevzuat, yargı kararları ve idari uygulamalar zaman içerisinde değişiklik gösterebilir. Bu nedenle içerikte yer alan bilgiler esas alınarak işlem yapılmadan önce profesyonel görüş alınması tavsiye edilir. İçeriğin kullanımından doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlardan HRD Danışmanlık sorumlu tutulamaz.