Doğrudan İşgücü Piyasasına Dayalı Ücret Sistemi

Doğrudan İşgücü Piyasasına Dayalı Ücret Sistemi

Doğrudan İşgücü Piyasasına Dayalı Ücret Sistemi

Ücret Kavramı


Ücret kavramı İş Kanunu’nun 32. Maddesinde yerini almıştır. Buradaki tanımlamaya göre “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.”
Ekonomistlere göre ücret, bedensel veya zihinsel emeğe üretim faaliyetleri karşılığı ödenen bedeldir. İşletme açısından ise gider/maliyet unsurudur. Ücret maliyetleri arttıran bir unsur olmasına rağmen verimliliği doğrudan etkileyen özelliğe sahiptir. (Sabuncuoğlu, 2005:243)
Bu özelliği nedeniyle insan kaynakları yönetimi bakımından çalışanların ücretlendirilmesi önemle ele alınmalı ve mümkün olduğunca objektif kriterlere göre hareket edilmelidir. Ücret yönetimi konusunda kişisel değerlendirmeler yapmadan önce işletmede uygulanan ve benimsenen bir sistemin varlığı önemlidir. Genellikle organizasyon şeması belirgin ve görev tanımları oturmuş kurumlarda her statüye ilişkin ücret aralıkları önceden belirginleştirilir. Kişiler bu aralıklara göre değerlendirilirler. Bu aralıklar belirlenirken başvurulacak kriterler ise ağırlıklı olarak sektördeki emsal değerlerdir.

Ücret sistemleri

Ücretlendirme sisteminin temel amacı, ücretlerin işletme için doğurduğu maliyetlerle işletmenin kar amacı arasındaki dengeyi kurarken; çalışanların aldıkları ücret açısından tatmin edilerek, verimin elde edilmesini sağlamaktır

İyi bir ücret sisteminin özellikleri nelerdir?
-Aylık ve ücretlerin miktarca yeterli olması
-Ücretlerin konjonktürü izleyebilmesi
-Ücretler arasında bir iç denge bulunması
-Memur aylıklarının özel girişimlerde ödenen ücretlerle uyumlu olması
-Ücretlerin en yüksek aylıkla en düşük aylık arasında kabul edilebilir uzaklık bulunması
-Bazı hallerde ücretlerin bölgelere göre farklı olması (iklim, mahrumiyet, pahalılık, kira gibi)
-Çalışanların aile durumları

Ücret sistemleri kendi içerisinde dört ana başlığa ayrılmaktadır. Bunlar;
1. İşgücü Piyasasına Dayalı Ücret Sistemleri
2.Parça Başı Ücret Sistem Götürü Ücret Sistemi
3. Performansa Dayalı Ücret Sistemleri
4. Yetkinliğe Dayalı Ücret Sistemleri

İşgücü Piyasasına Dayalı Ücret Sistemleri
İşgücü piyasasına dayalı ücretlendirme sisteminde, organizasyondaki işlerin tümü için doğrudan piyasa ücret düzeyleri kullanılır. Ancak işgücü piyasası diğer piyasaların kriter ve kurallarına göre çalışmamaktadır. İşgücü piyasasının tanımlanmasında gerekli olan iki anahtar karar vardır:
-Ücreti örnek alınabilecek işler hangileri ve her bir iş için uygun olan piyasalar hangileri?
-Ücreti örnek teşkil edebilecek işler, genellikle belirli iş özellikleri ve belirli görevler tarafından nitelendirilir

İşverenler, ücretin hesaplanması ve ödenmesinde doğrudan iş gücü piyasası verilerinden yararlanabilirler. Bunun yanı sıra işe dayalı ya da işi yapan bireye dayalı ücret sistemlerini kullanabilirler. Doğrudan Ücret Piyasasına Dayalı Ücret Sistemi İşlerin işgücü piyasasındaki ücret oranlarına dayanılarak ücretlendirilmesi fikri, ilk bakışta kolay ve cazip görünmektedir. Çünkü, bu ücretlendirme yöntemi karmaşık metodoloji gerektirmeyecek gibi görünür. Bu yolla elde edilen verinin objektif olacağı varsayıldığı için bu yöntemin doğru ve gerçekçi olacağı düşünülür. Ancak işgücü piyasası diğer piyasalara benzemez ve diğer piyasaların kriterlerine ve kurallarına göre çalışmaz. Ayrıca işgücü piyasasında işlerin çoğu için tek bir doğru ücret düzeyi yoktur. Bu nedenle bir işletmedeki tüm işler piyasadaki işlerle birebir karşılaştırılabildiğinde bu yaklaşımın kullanılması mümkündür. Ayrıca bu sistemin yeni kurulan işletmelerde araştırma ve geliştirme birimlerinde ve satış organizasyonlarında kullanılması daha uygun olacaktır.