Adımız İnsan Kaynakları, İşimiz Personel Yönetimi

Adımız İnsan Kaynakları, İşimiz Personel Yönetimi

Adımız İnsan Kaynakları, İşimiz Personel Yönetimi  

İnsan kaynakları yönetimi eski zamanlardan günümüze ulaşana dek birçok farklılık yaşamıştır. Farklı çevresel faktörlerin etkisi ile zamanla değişip gelişim göstermiştir. Bu gelişimleri ele aldığımızda önümüze en bariz olarak personel yönetimi ve insan kaynakları yönetimi çıkmaktadır. Peki nedir bu kavramları birbirinden ayıran hususlar demeden önce gelin birlikte bu kavramlar nedir ve nasıl ortaya çıkmış onu öğrenelim.

Personel Yönetimi, örgütlerde önceden planlanan durumların aksine sadece personeli işe alım, işten çıkarma, personele ait bilgilerin kayıt altında tutulmasını sağlamıştır. Başlarda personel yönetimi her bölümün bölüm amirleri gözetiminde ve sorumluluğunda ilerletiliyordu. Bölüm amirlerinin sorumlulukları personelleri işe alma, işine son verme, personel kayıtları vb. kısacası personele ait her bilgi bölüm amirlerinin elinde bulunuyordu. Durum böyle olunca bölüm amirlerine kısıtlı iş ve az sayıda görev düşüyordu. Bu yapılan uygulama, görevliler tarafından çalışana insani duygularının var olduğunu yani değerli olduklarını hissettiriyordu. Fakat işletmeler büyüdükçe sorumluluk kat ve kat artmaya başlamıştı. Bu sıkıntı fabrika ve çalışanın arasına mesafelerin girmesine neden oldu ve daha sonra sosyal hizmet görevlileri detaylı bir personel yönetimi çalışmaları yapmaya başladı. Bu araştırma ile ortaya farklı yaklaşımlar ortaya çıktı, bu yaklaşımların bazıları şirketler tarafından benimsenmeye başlayarak bazı değişimler söz konusu oldu. Özellikle Taylor’un Bilimsel yönetim anlayışı ile işçilerin yorgunluklarını azaltmak ve işletmede verimliliği arttırmayı amaçladılar. Yapılan uygulamada verimlilikle birlikte işletmelerin büyümesi güzel bir bütün oluşturarak personel yönetimin kurulumuna zemin hazırladı.

Personel yönetimi farklı işler yaptıkça işletmelerin insana bakış açısı değişmiştir. Çalışanların senkronize olmuş şekilde bir uyum içerinde çalışmaları için yapılan uygulamalar örgütlere hem psikolojik hem de moral motivasyon olarak kazanımlar sağlamıştır. Bu kazanımlarla beraber personel yönetiminin kullandığı araçlar fazlalaşmış ve yeni tekniklerin kullanımına olanak sağlamıştır ve personel yönetimini çok daha başka bir boyuta ulaşmıştır. Personel yönetimi zaman içerinde personelin özlük işlerini, eğitimlerini, bordro kayıtlarını tutuyordu, yapılan bunca işin tek sıkıntısı stratejik nitelikten biraz uzak olmasıydı. Teknoloji, sürekli değişen ekonomi ve çevresel faktörler personel yönetiminin değişimini tetikliyordu. Bütün bunların sonucunda personel yönetimi yetersiz kalarak çalışanların ihtiyacını karşılamamaya başladı. Zamanla bunu tetikleyen nedenler Personel Yönetimi’nden İnsan Kaynakları Yönetimine doğru değişmeye başlamıştır. 

1960’dan sonra olan global ve teknolojik gelişmeler insan kaynaklarına geçiş sürecini hızlandırmış ve 1980 yıllarında daha da önemli bir konuma getirmiştir. 1980 senesinde şu an dahi genel olarak kullandığımız esnek çalışma, geçici istihdam, kısmi süreli çalışma gibi kavramların öne çıktığı görülmektedir. Global olarak yaşanan sürekli değişimlerden kaynaklı örgütler sürekli öğrenme odaklı olmuştur. Bundan kaynaklı da eğitim geliştirme daha çok ön plana çıkmıştır. İnsan kaynağının diğer kaynaklardan ayıran bariz özelliklerinden biri geliştirilebilir olmasıdır. İnsan arttırılabilir kapasite ve donanıma sahiptir ve bu işletmeler için oldukça yararlı bir avantajdır. Personelin daha çok insani yanına eğilim olduğundan insan kaynakları yöneticilerinin sorumlulukları da artmıştır. 

İnsan Kaynakları Yönetimi, en basit anlamı ile; “bir örgütte çalışanların etkinliğini arttırmak amacıyla biçimlendirilmiş tüm örgüt çapındaki işlevler ve faaliyetlerden oluşan bir bilgi ve uygulama setidir. İşletmenin en üst kademesinden en alt pozisyonuna kadar bütün departmanlardan sorumludur.”

İnsan kaynakları yönetiminin genel amacı personelin en verimli ve en etkin şekilde işletme faaliyetlerine katılmasını sağlamaktır. Üretimden pazarlamaya kadar şirkette yapılan bütün işlerin etkinliği ve verimliliği çalışan personelin nicelik ve niteliğine bağlıdır. Bu sebeple işletmenin ihtiyaçları doğrultusunda bir personelin işe başlatılmasından, personelin işten çıkışana kadarki süreçlerde problemleri en etkili yol ve metotlarla bütün faaliyetleri içerisine alan sorun çözücü bir işlevdir. 

Personel yönetiminin ve insan kaynakları yönetiminin tanımlarını yaptık, peki bunları birbirinden ayıran hususlar nelerdir? 

İnsan kaynakları yönetimi, personel yönetimine göre kapsayıcı ve geniştir. İKY, örgütü her şekilde donanıma ulaştırmak için çabalar. Temel hedeflerin yanı sıra sosyal, kültürel, bireysel ve fonksiyonel amaçlara ulaşmaya da çalışır. İnsan kaynakları yönetimi, personel yönetimi olduğu zamanlarda daha alt kademeye hitap ediyordu fakat şimdi üst kademeyi de içine alarak işletmenin bütün kademelerine ve departmanlarına hitap ediyor. Durum böyle olunca İKY’nin de konumu daha önemli hale gelmiştir. İK alanın işlevleri daha da çeşitlenmiş ve kendi içinde fonksiyonlara ayrılmıştır. Şirketler işten çıkarttıkları elemanları artık daha farklı bir pozisyonda çalıştırma, eğitimlerin daha yoğun olması gibi çalışmalar gerçekleştirmiştir. İKY ve PY arasındaki farklılıkların karşılaştırması Tablo 1’de mevcuttur.  İnsan kaynakları ve personel yönetiminin bakış açıları, işleyiş şekilleri, insana verdikleri değer ve planlama, yönetim anlayışı açısından bakıldığında farklı özellikleri benimsedikleri görülmektedir. 

Tablo 1.1 Personel Yönetimi ve İnsan Kaynakları Farklılıkları